Türkiye, dünya bor rezervlerinin %73’ünü barındıran stratejik bir konuma sahip. Bu potansiyelin merkezi ise Eskişehir’in Kırka bölgesinde. Burada yürütülen maden çalışmaları, boru yalnızca bir sanayi hammaddesi olmaktan çıkararak Türkiye’yi küresel enerji sahnesinde bir “teknoloji üssü” haline getiriyor. Eskişehir’deki maden sahaları, son yıllarda önemli bir başarıya imza attı. Eti Maden mühendisleri tarafından geliştirilen yerli teknoloji sayesinde, rafine bor üretimi sırasında ortaya çıkan sıvı atıklardan lityum elde edilmeye başlandı.
Pilot aşamadan tam kapasite üretime geçen tesis, bor atıklarını yüksek saflıkta lityum karbonata dönüştürüyor. 2026 yılı itibarıyla kademeli olarak artırılması planlanan üretim, orta vadede yıllık 600-700 ton kapasiteye ulaşarak Türkiye’nin lityum ihtiyacının önemli bir kısmını karşılayacak. Yeni lityum karbonat üretim tesisi için Kırka’da yaklaşık 3,9 milyar TL’lik büyük bir yatırım bütçesi ayrılmış ve ihale süreci başarıyla tamamlanmış durumda.
Küresel piyasalarda “beyaz altın” olarak adlandırılan lityumun yerli kaynaklarla üretilmesi, Türkiye’nin teknolojik bağımsızlığı açısından son derece kritik bir adım. Üretilen lityum, yerli otomobil Togg ve batarya üretim merkezi Siro için önemli bir tedarik kaynağı oluşturuyor. Lityumun yerli kaynaklardan temin edilmesi, batarya maliyetlerini düşürürken enerji depolama sistemlerinde dışa bağımlılığı azaltıyor.
Eskişehir’in yer altı zenginliği yalnızca bor ve lityum ile sınırlı değil. Beylikova ve Sivrihisar bölgelerinde keşfedilen 694 milyon tonluk nadir toprak elementi (NTE) rezervleri, şehri dünyanın ikinci en büyük kaynak alanı haline getirmiş durumda. Bu durum, Eskişehir’in maden potansiyelini daha da artırmakta ve bölgenin ekonomik kalkınmasına katkı sağlamaktadır.