Adalet Bakanı Akın Gürlek, Edirne’de katıldığı bir etkinlikte yapay zeka destekli avukatlık projesi hakkında dikkat çekici açıklamalarda bulundu. Bakan Gürlek, bu projeyle birlikte vatandaşların hukuki süreçlere daha kolay erişim sağlayacağını belirterek, “Bir vatandaş platformu kurmayı düşünüyoruz. Vatandaş, ‘Benim problemim kira davası, nafaka davası, alacak davası’ diye yazdığında, hemen kendisine örnek bir dilekçe şablonu sunulacak. Artık avukat olmaksızın bir dava dilekçesi oluşturabilecek. Adliyeye gitmeden, çevrimiçi olarak dava açarak yapay zeka yardımıyla gerekli adımları kolayca atabilecek” dedi.
Ancak Bakan Gürlek’in bu projeye yönelik açıklamalarına barolardan ortak bir tepki geldi. 75 baro tarafından yapılan açıklamada, savunma hakkının ve avukatlık mesleğinin teknolojik araçlar bahane edilerek zayıflatılamayacağı vurgulandı. Açıklamada şu ifadelere yer verildi: “Adalet Bakanı Akın Gürlek’in yapay zeka kullanımı ve vatandaşlara hukukî süreçlerde yapay zeka desteği sağlanması konusundaki projeleri, barolar tarafından dikkatle izlenmektedir. Bu yaklaşımın, yargı sisteminin temel güvenceleri üzerindeki olası etkileri titizlikle değerlendirilmelidir. Adil yargılanma hakkı, bağımsız ve tarafsız bir yargıda savunma hakkının etkili bir şekilde kullanılmasıyla korunması gereken bir ilkedir.”
Açıklamada ayrıca, “Avukatlık Kanunu gereği avukatlık, kamu hizmeti niteliğindedir ve yargının yapısal unsurlarından bağımsız savunmayı temsil eder. Avukatlar, hukukî mütalaa verme, yargı süreçlerini takip etme yetkisine sahiptir. Bu tür uygulamalar, vatandaşların avukat yardımı olmaksızın yapay zeka üzerinden hukuki destek almasına olanak tanıyarak savunma hakkına doğrudan müdahale anlamına gelir” denildi.
Barolar, hukuki süreçlerin yalnızca teknik veri işleme ile değil, aynı zamanda vicdanî değerlendirmelerle şekillendiğini belirterek, “Hak arama hürriyeti ve savunma dokunulmazlığı, algoritmalara indirgenemeyecek kadar temel ve dokunulmaz anayasal güvencelerdir” ifadesini kullandı. Dijitalleşmenin avukatlık mesleğini kısıtlayıcı veya ikame edici bir noktaya evrilmesine karşı olduklarını ifade eden barolar, “Adalet, sadece veri işlemekle elde edilen bir sonuç değil, insanî muhakemenin ürünüdür” dediler.
Sonuç olarak barolar, Adalet Bakanlığı’nın önceliklerinin savunma makamının yetki alanlarını tartışmaya açmak yerine bağımsız savunmayı güçlendirmek, yargı süreçlerini hızlandıracak teknik altyapıyı geliştirmek ve hukukî imkânları iyileştirmek olması gerektiğini vurguladı.